PHIẾU TÓM TẮT THÔNG TIN ĐIỀU TRỊ BỆNH GÚT.

PHIẾU TÓM TẮT THÔNG TIN ĐIỀU TRỊ BỆNH GÚT.

BỆNH GÚT LÀ GÌ

Bệnh Gút là một bệnh do rối loạn chuyển hoá các nhân Purine, một bệnh khớp do tinh thể  đưa đến tình trạng tăng Acid uric máu hậu quả là tình trạng lắng đọng tinh thể monosodium urat tại các mô và gây bệnh.

Thường gặp ở nam giới (80% – 90%).​ Khởi phát trong độ tuổi trung niên.​

Bệnh kèm theo thường gặp:​ tăng huyết áp, bệnh thận mạn (~70%)​, đái tháo đường, béo phì, tiền căn đột quỵ, nhồi máu cơ tim..

LÂM SÀNG

- Cơn gút cấp:

+ Xuất hiện đột ngột ban đêm, khớp sưng to, đỏ, phù nề, căng bóng, nóng, đau dữ dội và ngày càng tăng, va chạm nhẹ cũng rất đau, thay đổi thứ tự: bàn chân thường là khớp bàn - ngón chân cái (60 - 70%), cổ chân, gối, bàn tay, cổ tay, khuỷu, hiếm thấy ở khớp háng, vai, cột sống

+ Ngoài khớp ra, túi thanh dịch, gân, bao khớp cũng có thể bị thương tổn.

+ Bên cạnh thể điển hình, cũng có thể tối cấp với khớp viêm sưng tấy dữ dội, đau nhiều nhưng cũng có thể gặp thể nhẹ, kín đáo, đau ít

- Lắng đọng urat làm cho hình thành các tôphi dưới da và gây nên bệnh khớp mạn tính do urat

- Biểu hiện về thận: sỏi thận (Sỏi urat thường nhỏ và không cản quang), Tổn thương thận: lúc đầu chỉ có protein niệu, có thể có kèm theo hồng cầu, bạch cầu vi thể, dần dần diễn tiến đến suy thận.

CẬN LÂM SÀNG.

- Huyết đồ: Tình trạng viêm

- Acid uric máu tăng > 420 µmol/L (7 mg/dL) ở nam và > 360 µmol/L (>6 mg/dL) ở nữ, tuy nhiên khoảng 30-40% bệnh nhân có cơn gút cấp nhưng acid uric máu bình thường.

- Xét nghiệm dịch khớp: Dịch khớp viêm giàu tế bào + Tìm thấy tinh thể urat trong dịch khớp.

- Xquang khớp: giai đoạn muộn có thể thấy các khuyết xương hình hốc ở đầu xương, hẹp khe khớp, gai xương...

- Siêu âm khớp: Dấu hiệu đường đôi (Double Contour Sign) 

- Chụp CT năng lượng kép (Dual energy computed tomography-DECT) ở những vùng siêu âm hạn chế quan sát

ĐIỀU TRỊ

- Điều trị không dùng thuốc:

+ Thay đổi thói quen dinh dưỡng, lối sống, giảm cân, tập luyện vận động thích hợp

+ Hạn chế thức ăn giàu purine: thịt đỏ, phủ tạng động vật, 1 số loại hải sản. Protein< 1,3 g/kg, thịt < 150 g/ngày.

+ Tránh hoặc hạn chế tối đa chất cồn có/không alcohol. Hạn chế đồ uống ngọt, nước siro, uống nước đầy đủ 2-4 lít hàng ngày, đặc biệt là các loại nước khoáng có kiềm hoặc nước kiềm 14‰.

+ Tránh các thuốc làm tăng acid uric máu, tránh các yếu tố làm khởi phát cơn gút cấp như stress, chấn thương…

+ Chườm lạnh hỗ trợ khi viêm cấp

- Điều trị dùng thuốc:

+ Kiểm soát cơn gút cấp: có thể lựa chọn đơn trị hoặc phối hợp (NSAID, Colchicine, Corticoid)

+ Dự phòng cơn gút tái phát: Kháng viêm dự phòng

+ Kiểm soát acid uric máu: Hạ acid uric máu bằng Allopurinol hoặc Febuxostat

Mục tiêu: Kiểm soát nồng độ acid uric máu: <360 mg/dL (<300 mg/dL với các trường hợp bệnh nặng, gút mạn có hạt tophi

+ Điều trị các biến chứng và bệnh kèm theo.

- Điều trị ngoại khoa:

+ Những tophi qua lớn ảnh hưởng sinh hoạt/thẩm mỹ, chèn ép thần kinh, có nguy cơ vỡ hoặc đã vỡ, loét nhiễm trùng có thể chỉ định phẫu thuật cắt lọc.

BIẾN CHỨNG

- Loét/Nhiễm trùng tophi

- Bệnh khớp urat làm hạn chế vận động, tàn phế

- Tổn thương thận

THEO DÕI – PHÒNG NGỪA

- Chế độ sinh hoạt hợp lí, giảm ăn các chất giàu purin, chất béo…

- Điều trị tốt các bệnh lí gây bệnh gút thứ phát như suy thận, do thuốc, các bệnh lí chuyển hóa…